Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin NATO’ya katıldığı ilk yılları belgeleyen tarihi film arşivini araştırmacılar ve vatandaşların erişimine sundu. Arşivde, 1952-1959 yılları arasında çekilen görüntülerle Türkiye’nin Soğuk Savaş dönemindeki diplomatik ve askeri faaliyetlerine ışık tutuluyor.
Arşivin öne çıkan kayıtları arasında, dönemin Başbakanı Adnan Menderes’in 1957 yılında Paris’te gerçekleştirilen NATO Hükümet Başkanları Toplantısı’na katıldığı görüntüler yer alıyor. Film kayıtlarında Menderes’in NATO liderleriyle yaptığı temaslar, Fransa Başbakanı Félix Gaillard ile görüşmesi ve Türk heyetinin diplomatik ziyaretleri dikkat çekiyor. Zirveye Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu da eşlik ediyor.
Arşivde ayrıca Türkiye’nin 1952 yılında NATO üyeliğine kabul edilmesinin ardından gerçekleştirilen Atlantik Konseyi Toplantısı’na ait görüntüler de bulunuyor. Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü’nün değerlendirmelerinin yer aldığı kayıtlar, Türkiye’nin ittifak bünyesindeki ilk uluslararası temsil sürecini belgelemesi açısından önem taşıyor.
Film koleksiyonunda, 1953 yılında Türkiye, Yunanistan ve İtalya’nın da katılımıyla düzenlenen NATO tatbikatlarına ait görüntüler ile Türkiye ve Yunanistan deniz kuvvetleri komutanları arasındaki resmi ziyaretler de yer alıyor. Bu kayıtlar, NATO standartlarının uygulanmaya başladığı ilk dönemlerdeki askeri iş birliğini gözler önüne seriyor.
Arşivin dikkat çeken yapımlarından biri de NATO Enformasyon Servisi tarafından hazırlanan “NATO Göklerde” adlı belgesel oldu. Yapımda dönemin hava savunma sistemi, radar teknolojileri, uçuş güvenliği ve askeri-sivil havacılık koordinasyonu ele alınıyor.
Erişime açılan görüntüler arasında NATO’nun kuruluşunun 10. yıl dönümü dolayısıyla 1959 yılında düzenlenen törene ait kayıtlar da bulunuyor. Törende yer alan Koramiral Fahri Korutürk’ün görüntüleri ilk kez kamuoyuyla paylaşılırken, arşiv Türkiye’nin NATO içerisindeki ilk yıllarına ilişkin önemli görsel belgeleri gün yüzüne çıkarıyor.
AA
