Filistin modern sanatının önemli temsilcilerinden ressam, heykeltıraş, yazar ve karikatürist Süleyman Mansur, işgal altındaki Doğu Kudüs’te 79 yaşında hayatını kaybetti. Bir süredir tedavi gördüğü Makasıd Hastanesi’nde vefat eden Mansur, gençliğinden itibaren Filistin kimliğinin silinmesine karşı sanatıyla mücadele etmişti.
1947’de Batı Şeria’nın Ramallah kentindeki Birzeit kasabasında dünyaya gelen Mansur, Filistin direnişinin sanat dünyasındaki sembol isimlerinden biri olarak kabul ediliyordu. Filistinlilerin direnişini ve toprakla bağını eserlerine yansıtan sanatçı, çalışmalarında Filistin kültürü, tarihi ve geleneğinden türetilen sembolleri kullandı.
“Güçlüklerin Devesi” dünya çapında üne ulaştı
Mansur’un 1973’te yaptığı ve sırtındaki ağır yükün altında ezilen yaşlı bir Filistinli adamı tasvir ettiği “The Camel of Hardships” (Güçlüklerin Devesi) adlı tablosu, sanatsal ve ulusal bir ikon hâline geldi. Sanatçı, eserinde Kudüs kentinin yer aldığı yükü, Kubbetü’s-Sahra’nın da görülebildiği büyük bir göz şeklinde resmetmişti. Filistin’i yorgun ve yalnız yaşlı bir adam figürüyle kişileştiren Mansur, eserlerinde 1948 Nekbesi’nin sembolü olarak portakal ağacını, 1967 savaşını temsil eden zeytin ağacını, geleneksel Filistin nakış motiflerini ve Filistinli kadın figürlerini öne çıkardı.
“Asıl mesele Filistin halkını yeniden insanlaştırmak”
Sanatını bir direniş biçimi olarak gören Mansur, 2024’te Anadolu Ajansı’na verdiği bir röportajda görevlerini şöyle tarif etmişti: “Asıl mesele Filistin halkını yeniden insanlaştırmak çünkü İsrailliler ve Batı bizi insanlıktan çıkarmak için çok uğraşıyor. Sanatçılar ve kültürle uğraşan insanlar olarak Filistin halkını yeniden insanlaştırmak görevimiz.” Kudüs’teki Bezalel Sanat Akademisi’nde plastik sanatlar eğitimi alan ve aynı zamanda profesyonel bir karikatürist olan Mansur, “Roma Ödülü”, “UNESCO Ödülü”, “Arap Yaratıcılar için Nil Ödülü” ve “Filistin Plastik Sanatlar Ödülü” dahil yüzlerce yerel ve uluslararası ödüle layık görülmüştü. Sanatçı, Kudüs Üniversitesi de dahil olmak üzere Batı Şeria’daki çok sayıda kültür kurumu ve üniversitede sanat dersleri verdi.
